Dieta bez glutenu – moda czy zdrowy wybór?

Wiele produktów spożywczych jest reklamowanych jako produkty bezglutenowe, można nawet odnieść wrażenie, że są one zdrowsze niż produkty z glutenem. Do tego w prasie i Internecie coraz częściej mówi się o diecie bezglutenowej. Na czym polega i dla kogo dieta bez glutenu jest rzeczywiście dobrym rozwiązaniem?

W sklepach można znaleźć coraz więcej produktów oznaczonych jako bezglutenowe, które obok produktów bez szkodliwego cukru lub obniżonej zawartości tłuszczu, mogą wydać się lepsze dla zdrowia niż pozostałe. Czy dieta bezglutenowa to tylko moda, którą wkrótce zastąpią nowe koncepcje żywieniowe, czy rzeczywiście jest korzystna dla zdrowia? Dlaczego gluten jest tak szkodliwy dla ludzkiego organizmu, że trzeba go wykluczać z diety?

gluten free vegan friendlyNa początek warto powiedzieć czym jest gluten. Wbrew pozorom nie jest żadną trującą substancją, ale naturalnym składnikiem żywności. Gluten to białko występujące w nasionach zbóż: pszenicy, życie i jęczmieniu. Jak łatwo się domyślić, eliminując z diety gluten, wykluczamy zdecydowaną większość produktów zbożowych oraz wiele innych, które wprawdzie nie są produkowane ze zbóż, ale mogą być zanieczyszczone w czasie procesu produkcji. Informację o możliwej obecności glutenu znajdziemy na wielu produktach spożywczych. Dieta bez glutenu jest zatem mało wygodna w stosowaniu, a znalezienie bezglutenowych zastępników wymaga nieraz sporo kombinowania. Czy zatem rzeczywiście warto przechodzić na dietę bez glutenu? Niestety, w niektórych przypadkach jest to konieczne.

Wskazania do diety bezglutenowej

Celiakia to autoimmunologiczna o podłożu genetycznym. Cechuje się poważanymi zaburzeniami we wchłanianiu składników pokarmowych, wywołanymi przez zanikanie kosmków jelitowych. Za ten szkodliwy proces u osoby chorej jest odpowiedzialny właśnie gluten. Objawy to m.in.: bóle brzucha, niski wzrost, uszkodzenia błony śluzowej w jamie ustnej, a nawet depresja czy zmiany nastrojów.

wheat-995055_960_720Alergia na gluten to kolejne schorzenie, które wymusza eliminację tego zbożowego białka z jadłospisu. Nie jest tym samym co celiakia i nie wymaga stosowania ścisłej diety przez całe życie. Objawy alergii na gluten to np. pokrzywka, biegunka u dorosłych, a u dzieci wystąpienie zmian atopowych.

Choroba Duhringa występuje, gdy celiakia pojawia się na skórze – powstają wówczas swędzące grudki, pęcherzyki na łokciach, kolanach, pośladkach i w okolicy krzyża.

Nietolerancja glutenu nazywana także nieceliakalną nadwrażliwością na gluten. Nie jest to ani celiakia, ani alergia na gluten, a jednak spożycie glutenu wywołuje bóle brzucha, głowy, wysypkę, ciągłe zmęczenie, anemię, biegunkę, zaparcia.

Prawdopodobnie pewną rolę w leczeniu zaburzeń ze spektrum autyzmu pełni również dieta bez glutenu, choć zdania na ten temat są podzielone. Mimo to, z powodu częstych problemów żołądkowo-jelitowymi oraz podatności osób cierpiących na autyzm na alergie, u wielu z nich, w porozumieniu z lekarzem, stosuje się dietę bezglutenową.

Czy odstawienie glutenu jest zdrowe w przypadku pozostałych osób?
Według niektórych dietetyków odstawienie glutenu pomaga także zgubić zbędne kilogramy. Wieść o odchudzających właściwościach diety bezglutenowej szybko zrobiła furorę wśród osób szukających sposobu na szczupłą sylwetkę i głównie dzięki temu, dieta bez glutenu cieszy się dziś dużą popularnością. Tak ma działać dieta dr Davisa, który odkrył, że produkty zawierające gluten gwałtowanie podnoszą poziom cukru we krwi, co szybko zwiększa produkcję insuliny i w efekcie doprowadza do magazynowania tłuszczu. Poza odstawieniem glutenu, dr Davis zaleca ograniczenie węglowodanów i większe spożycie białka. Trzeba jednak pamiętać, że dieta niskowęglowodanowa i wysokobiałkowa, a do tego pozbawiona produktów zbożowych może mieć także negatywne skutki dla organizmu, takie jak niedobory żelaza i witamin z grupy B. Jeśli zatem zdecydujemy się stosować dietę bezglutenową na własną rękę, trzeba pamiętać, aby zastępować wyeliminowane produkty bogatymi w wartości odżywcze zamiennikami.

Co jest dozwolone w diecie bez glutenu:
ryż, kukurydza, proso, gryka, amarantus, kasze ze zbóż naturalnie bezglutenowych, pieczywo, makarony, wypieki i wyroby mączne z mąk bezglutenowych, mięso, ryby, jaja, mleko, jogurt, kefir, maślanka, masło, smalec, margaryna, oleje roślinne, wszystkie owoce i warzywa, cukier, miód, herbata, kawa, zioła, przyprawy, czyste alkohole.

Gluten-free Pizzoccheri Buckwheat Cereals

Tego nie można spożywać:
bułki, chleb, makarony, ciasta, ciastka z mąk glutenowych, kasza manna, jęczmienna, pęczak, płatki pszenne, jęczmienne, owsiane, musli, wyroby mączne (pierogi, kopytka, naleśniki, leniwe, pyzy), panierki, napoje mleczne z dodatkiem słodu jęczmiennego, jogurty z ziarnami zbóż, olej z kiełków pszenicy, piwo, kawa zbożowa, proszek do pieczenia, zwykły sos sojowy.

Choć na pierwszy rzut oka mogłoby wydawać się, że dieta bez glutenu jest bardzo kłopotliwa, w sklepach dostępna jest duża ilość specjalnie oznaczonych gotowych produktów spożywczych bezglutenowych oraz wiele rodzajów bezglutenowych mąk, z których można zrobić np. pyszne ciasto lub chleb bezglutenowy. Warto także przejrzeć w sieci lub w książkach kucharskich przepisy bezglutenowe, dzięki którym odżywianie bez glutenu nie będzie w żaden sposób uboższe, ani mniej smaczne.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Zostaw odpowiedź